در ميان تربيت يافتگان مكتب پيشواى پنجم بعضى به جايگاه بلندى دست يافتند ؛ بگونه‌اى كه همه فقها و دانشمندان آنان را تأييد و تصديق نموده رواياتشان را پذيرفته‌اند كه از آن جمله مىتوان زرارة ، بُرَيْد ، ابو بصير ، فُضَيْل بن يسار و محمد بن مسلم را نام برد . « 1 » امام صادق عليه السلام در تجليل از بعضى شاگردان پدرش فرمود : هيچ كس مانند زراره ، ابو بصير ، محمد بن مسلم و بريد بن معاويه عِجْلى ياد ما و احاديث پدرم را زنده نكرد . اگر آنان نبودند كسى از تعاليم دين بهره‌مند نمىشد . آنان نگهبانان دين و امينان پدرم در بيان حلال و حرام خدا بودند . « 2 » 5 - مبارزه با مسلك‌هاى انحرافى انحراف فكرى از مسير حق از فاجعه‌آميزترين بحران‌هايى است كه بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله در جامعهء اسلامى پديد آمد و موجب پيدايش گروه‌هاى فكرى شد . امامان عليهم السلام در هر فرصت در برابر جريان‌هاى انحرافى موضع گرفته ضمن برخورد ارشادى با افراد ناآگاه و گمراه ، سران كينه‌توز گروه‌هاى منحرف را از خود طرد مىكردند . موضع‌گيرى امام باقر عليه السلام با افكار يهود و برملا كردن چهره سران اين انديشه از قبيل كعب‌الاحبار ، مبارزه با خوارج و دفاع از موضع بر حق و منطبق باقر آن امير مؤمنان عليه السلام در جريان جنگ صفين و پذيرش حكميّت ، و نيز موضع‌گيرى عليه غاليان و افراطگران در حق امامان عليهم السلام همچون مغيرة بن سعيد ، بيان و حمزة بن عماره بربرى ، از جمله مبارزات فكرى و فرهنگى آن حضرت در رويارويى با مسلك‌هاى انحرافى عصر خويش است كه مجال تفصيل آنها نيست . شهادت مبارزات و فعّاليتهاى متعرضانه امام باقر عليه السلام و نفوذ روزافزون آن حضرت در ميان مردم و رو به فزونى نهادن پيروان و شيفتگان مكتبش ، خشم و كينهء هشام بن عبدالملك را

--> ( 1 ) - رجوع كنيد به « رجال كشى » ، ج 2 ، ص 507 ، رديف 431 . ( 2 ) - همان ، ج 1 ، ص 348 ، رديف 219 .